VÕ THỊ HẢO
Vì ta vốn là Người
Tôi không thích kể lể. Câu chuyện sau đây tôi đã nuốt vào lòng chỉ vì nó liên quan trực tiếp đến mình. Nhưng vì ngày Nhân quyền thế giới đã thôi thúc tôi thêm một lần khẳng định rằng mình và nhân dân VN vốn và đang là con người, lại nhân dịp tôi buộc lòng phải đăng tiểu thuyết Dạ tiệc quỷ lên mạng internet vì trong nứơc Việt Nam chằng cho phép tôi xuất bản tác phẩm này, nên đành kể ra.
Cuối năm 2006 tôi hoàn thành tiểu thuyết Dạ tiệc quỷ (từ tháng 3/2005, tạp chí Nhà văn của Hội Nhà văn Việt Nam đã giới thiệu 3 chương trong cuốn tiểu thuyết này). Tôi đưa bản thảo (chừng 400 trang in) đến một nhà xuất bản chuyên về văn chương ở Hà Nội. Phụ trách và biên tập viên đều là người trong giới văn chương cả. Nhiều người trong số họ hào hứng đón nhận bản thảo, hứa sẽ đọc nhanh, sách có thể sớm ra mắt vì… “ báo chí và dư luận rất quan tâm sau khi đọc ba chương của Dạ tiệc quỷ… Bạn đọc đang chờ đợi tiểu thuyết này …”.
* Lại “nhạy cảm” – hãy “nạo thai”
Thời gian bản thảo lưu ở NXB này khỏang hơn nửa năm. Tôi không sốt ruột, bởi biết rằng như thực tế đã xẩy ra, bản thảo của mình có thể nhiều người để ý tới, nhiều cấp muốn “kiểm duyệt”. Trong khi đó, nhiều công ty xuất bản tư nhân và nhiều nhà xuất bản cũng muốn bỏ tiền ra đầu tư kinh doanh tiểu thuyết này, vấn đề chỉ là đợi Giấy phép xuất bản từ phía nhà nước mà thôi.. Biên tập viên rất tích cực. Nhưng rồi buổi làm việc cuối cùng cũng đến. Biên tập viên trả lời bất mãn: Dạ tiệc quỷ rất hay nhưng không được cấp giấy phép vì lý do ‘nhậy cảm”! Chị biết đấy. Ở VN ta không có sự giải thích nào khác cho những tác phẩm tôn trọng sự thật và được gọi là “động chạm” như của chị.
Vâng ! xin được nói ngay : và … BẦU TRỜI. Bởi không có một người cầm bút nào, dù viết văn hay viết báo ở bất cứ xứ sở nào, sống trong bất cứ thể chế chính trị nào, phát xít, độc tài hay dân chủ, lúc nào và ở đâu, trong dày đặc màn đêm tối đen của bạo lực cường quyền, hay rạng rỡ bình minh của bác ái, nhân quyền, dân chủ … lại không coi bầu trời – môi trường sáng tạo – là vấn đề sinh tử đối với những đứa con tinh thần của mình. Trong đó, bạn đọc là yếu tố đặc biệt quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của một tờ báo. Vì vậy, sau khi đọc bài Báo và … Blog theo nối kết của diendan.org tôi muốn cùng bạn đọc và đồng nghiệp Trương Duy Nhất trở lại mẩu chuyện có thật mà tôi đã ghi lại trong sổ tay phóng viên từ 15 năm trước. Bây giờ chỉ việc chép lại.
