Ai cũng có quyền tự do quan niệm và tự do phát biểu quan điểm; quyền này bao gồm quyền không bị ai can thiệp vì những quan niệm của mình, và quyền tìm kiếm, tiếp nhận cùng phổ biến tin tức và ý kiến bằng mọi phương tiện truyền thông không kể biên giới quốc gia. - Điều 19, Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền
Hiển thị các bài đăng có nhãn Ngôn ngữ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Ngôn ngữ. Hiển thị tất cả bài đăng

4/8/12

"SỰ BIẾN THÁI ĐÁNG SỢ CỦA NGÔN NGỮ" - MỘT BÀI VIẾT THIẾU THUYẾT PHỤC

tienglong
Nguồn ảnh: Nguyễn Trọng Tạo blog
Hồ Như Hiển
1. Trong khi tác giả phê phán các người khác làm hỏng tiếng Việt thì chính tác giả lại mắc những lỗi sơ đẳng khi hành văn:
Sai lỗi chính tả:
“Phải chăng đây cũng là nguyên nhân sâu sa tạo ra sự biến thái đáng ngại của ngôn ngữ.”. Lẽ ra phải là “sâu xa”.
“...đại từ nhân xưng đa dạng của tiếng Việt có đầy đủ các thang bậc từ ông bà bố mẹ, cô gì, chú bác...”.  Đúng ra phải là “cô dì, chú bác”.

17/3/12

HIỆU QUẢ BUỔI THUYẾT TRÌNH DƯỚI ÁNH SÁNG CỦA XÃ HỘI HỌC VỀ NGÔN NGỮ

Bổ sung lúc 11h15', ngày 21/03/2012. Hồ Như Hiển nhận được email của tác giả Nguyễn Huỳnh Mai:
"Huynh Mai Poirrier 02:38 (8 giờ trước)
tới tôi

Cảm ơn bạn đã mang bài của tôi về trang nhà. Tôi rất hân hạnh.
Để bạn có thể hiểu rỏ hơn ý tôi, xin gửi lại đây một thư tôi đã đưa anh
Thao Lâm, báo Dân trí, về bài này.
Bài "học để làm gì" của bạn đặt vấn đề, khiêm tốn, rất hay. Cho phép tôi
gợi ý : học để sống hạnh phúc lúc được đi học và sau đó, tự do.
HM
---------- Thư được chuyển tiếp ----------
From: Huynh Mai Poirrier
To: Thao Lam <thaolam@dantri.com.vn>
Cc:
Date: Fri, 16 Mar 2012 19:50:29 +0100
Subject: bài thuyết trình của TS Dương
Thưa Anh Thao Lâm,
Cảm ơn Anh đã cho bài ghi trên lên trang DT.
Đến bây giờ tôi không bàn luận về các sửa đổi của Anh, dù đôi khi, ...
Nhưng một bài nói về ngôn ngữ nên ngôn từ rất quan trọng. Anh cho lên
tựa "hiệu quả" tức là có phán đoán rồi, tức là ngầm ý bài giảng TS Dương
có hiệu quả, trong khi tôi chỉ "phân tích" thôi.
Anh thêm vào 5 chữ "thậm chí có tính dân dã" ở đoạn (paragraphe) thứ 10
làm tôi bối rối - tôi không nghĩ như thế, dù "dân dã" có thể vẫn thanh
tao.
Khó thật Anh Thao Lâm ạ. Tôi đã rất nhẹ nhàng nhưng, bài giảng của TS
Dương không ổn. Sinh viên đồng tình vì sinh viên không có trình độ để
phán xét, vì sinh viên ở vào vị trí bị áp đặt, vì môi trường xã hội dung
túng thô tục, ...
Tôi cố gắng mang những gì tôi biết, trung thành chia sẻ với bên nhà và
mong bên Anh không hiểu lầm hay làm khác ý của bài viết - vì như thế là
hết khoa học.
Tình thật nói thật, mong được Anh thông cảm,
HM"
-----------------------
Nguồn: Dân trí
Dân trí -Chuyện TS Dương và bài nói chuyện gần đây được đưa lên mạng, gây tranh cãi: người thì tán thành cho đó là một phương pháp sư phạm mới, lôi cuốn, dễ hiểu... Người khác thì kết án vì những ngôn từ thiếu trang nhã, không thích hợp trong môi trường giáo dục.
Thay vì vào cuộc phê bình hay nhận xét, xin phân tích thể loại ngôn từ của TS Lê Thẩm Dương dưới ánh sáng của “kinh điển”, theo hai tác giả Basil Bernstein và Pierre Bourdieu.

Basil Bernstein 1924-2000, là một nhà xã hội ngôn ngữ học người Anh.
Sau nhiều nghiên cứu và khảo sát, năm 1971, trong “Class, codes and control” ông đưa ra lý thuyết phân biệt ngữ vựng đơn giản và ngữ vựng phức tạp.

6/12/11

LUẬN CAO THẤP

GS.TS Nguyễn Đức Dân
clip_image002
SGTT.VN - Sau khi ông nghị phản đối luật Biểu tình phân bua yêu cầu công luận phải hiểu phát biểu của ông theo logic so sánh trong tiếng... Anh, nhiều bạn đọc có lẽ do dân trí “chưa cao” đã nhờ Không gian tiếng Việt giải thích. Chính vì vậy, Sài Gòn Tiếp Thị tiếp tục đặt hàng tác giả quen thuộc là GS.TS Nguyễn Đức Dân có đôi lời về phân bua trên ở góc độ ngôn ngữ học.
Ông A nói: “Khi trình độ dân trí cao hơn và kinh tế ổn định hơn thì mới ban hành luật Biểu tình...” Ông B phản biện: “Nói dân trí thấp là hạ thấp nền dân trí Việt Nam”.
Ông A phản ứng: Với thói quen cố hữu của một giáo viên Anh văn về các thứ bậc so sánh của tồi tệ nhất – rất tồi tệ – khá tồi tệ – khá tốt – tốt – tốt hơn – rất tốt – xuất sắc và cực thấp – rất thấp – hơi thấp – thấp – khá cao – cao – cao hơn – rất cao – cao nhất nên ông rất yên tâm nói “khi trình độ dân trí cao hơn” nghĩa là dân trí Việt Nam đã cao sẵn rồi, hàm ý khẳng định dân trí Việt Nam đã ở mức cao.

5/11/11

KHOÁI CẢM NGÔN NGỮ VÀ TINH THẦN TRONG SÁT THỦ ĐẦU MƯNG MỦ

Biết được bài báo này là nhờ đọc trang điểm tin của anh Ba Sàm. Xin cảm ơn anh và ban biên tập! - Hồ Như Hiển.
-----------------------
Nhà văn Di Li
Để phê phán, dân gian dùng nhiều câu thâm thúy và không kém phần ngoa: Ăn cây táo, rào cây lê (phê phán kẻ vừa vô ơn lại vừa nịnh hót); Nếu… mà không dính da, thì một ngày mất bảy mươi ba cái… (Chê cười cô gái đểnh đoảng, vụng về, đi đâu quên đấy – Hic bổ sung, nhà văn Di Li để dấu 3 chấm thì quả là đánh đố, vanchuongPlus điền vào chỗ trống, đó là L của chị em ah). Thành ngữ, tục ngữ phải được đặt trong ngữ cảnh mới thấy hết được sự thâm thúy và hài hước. (Di Li)
Nhà văn Di Li
Trong tuần vừa qua, sự việc cuốn sách tranh “Sát thủ đầu mưng mủ” bị thu hồi đã gây nên dư luận nhiều chiều. Nhiều độc giả nói rằng cuốn sách có nhiều thành ngữ phản cảm và làm mất sự trong sáng của tiếng Việt, nhưng tôi cho rằng cuốn sách một phần đã đóng góp thêm cho sự phong phú của tiếng Việt.

26/7/11

DẠY NGÔN NGỮ LÀ DẠY VĂN HOÁ

Nguyễn Hưng Quốc
Qua hai bài "Kích thước văn hóa trong việc giảng dạy ngôn ngữ" và "Ngôn ngữ là văn hóa", chúng ta đã đi đến ba nhận định chính: một, ngôn ngữ thực chất là văn hóa; hai, nói hoặc viết ngôn ngữ khác với tiếng mẹ đẻ của mình là một thao tác liên văn hóa; và ba, dạy và học ngôn ngữ thứ hai hoặc song ngữ thực chất là dạy và học văn hóa.
Vấn đề: Dạy văn hóa qua ngôn ngữ là dạy gì?

2/5/11

TẢN MẠN VỀ TỪ MỚI

Anh Ngọc
Người lính đích thực nào cũng muốn luôn trau dồi thứ vũ khí mà mình sử dụng trong chiến đấu, để không ngừng nâng cao tính năng tác dụng của nó. Vũ khí của nhà văn là ngôn từ và việc nhà văn nào cũng khát khao rèn rũa thứ vũ khí đó cho sắc bén, trong đó có nhu cầu sáng tạo ra những từ ngữ mới là một nhu cầu chính đáng và bức thiết. Từ xưa đến nay đều như vậy.

Tuy nhiên, sáng tạo được một từ mới thật sự có sức sống trong công chúng và thời gian để có thể bổ sung cho vốn từ vựng của dân tộc là một điều vô cùng khó khăn.

6/3/11

Sẻ hay xẻ?

http://enews.agu.edu.vn/uploads/imgposts/u10836_t1283228900_n4hZA.jpg
 Nguyễn Trung Hiếu
Gần đây, trên nhiều trang mạng về ngôn ngữ đã có cuộc tranh luận khá nóng bỏng về nghĩa của chữ sẻ hay xẻ trong “chia sẻ” và “chia xẻ”.
Điểm xuất phát của cuộc tranh luận là do gần đây trên báo chí, sách truyện, các tác giả và biên tập viên, sử dụng hai từ trên như một từ ghép tương đồng về nghĩa, như từ share của tiếng Anh.

4/3/11

"Xiếc" chữ và đời thực

PN - Đời sống luôn tồn tại một cách độc lập. Cái bát hay cái chén hoặc tiếng Anh, tiếng Pháp gọi nó là gì gì đi nữa thì nó cũng vẫn thế, không ảnh hưởng gì đến người dùng nó để đựng cơm, đựng nước. Sự thật ấy là hiển nhiên.
Tuy vậy vẫn do những lý do khác nhau, người ta luôn muốn thay đổi bản chất của sự vật bằng những trò xiếc chữ. Hãy nghiền ngẫm loại văn báo cáo phổ biến nhất. Chúng được soạn thảo để thay mặt tổ chức (công ty, cơ quan hay đoàn thể) công bố thông tin ra ngoài xã hội. Thay vì “gọi con bò là con bò” người ta gọi nó là “con sư tử có sừng”. Thay vì nói thẳng năm này, tháng này công ty thua lỗ, nợ nần, làm ăn không tương xứng với hy vọng hay kế hoạch, người ta viết “đạt thành quả hạn chế”. Thay vì nói thẳng trong cơ quan có chuyện tranh giành, đấu đá, các phe phái vu cáo nhau gây rối cho tổ chức, người ta viết “đoàn kết nội bộ chưa thật chặt chẽ”... Vì thế, các bản báo cáo luôn tràn ngập những từ và cụm từ “lấp lánh lá ngụy trang” như: đồng thời, bên cạnh đó, song song, tuy nhiên, mặc dù, không ngừng v.v...

8/2/11

Bất đồng ngôn ngữ

Nguyễn Quang Lập
Hình ảnh Quảng Bình 5
Quê tôi Quảng Bình, dân bọ gộc, đi đâu nói mình dân Quảng Bình có người còn ngơ ra không hiểu Quảng Bình là ở đâu. Vô Nam dân miền Trung đều gọi là dân Huế, nói Quảng Bình nhiều người chỉ biết cười trừ chứ nói Quảng Bình ở gần Huế là hiểu liền. Ra Bắc thì bảo Quảng Bình ở khu 4 người ta mới hiểu, nếu không người ta nhầm mình là dân Ninh Bình. Tuy vậy, nếu nói mình là dân bọ thì ai cũng hiểu, liền vỗ vai bỗ bã, nói bọ hả bọ hả.

12/1/11

Viết i hay viết y?


GS.TS Nguyễn Đức Dân
Có một quy tắc bất thành văn về tính thẩm mỹ trong chữ Việt: hình chữ phải đẹp. Điều này dẫn tới hiện tượng “phá rào” với quy định viết i/y hiện nay.Đó là quy định ngày 30.11.1980 của bộ Giáo dục về chính tả liên quan đến hai chữ y và i, như sau: “… trường hợp các âm tiết có nguyên âm i ở cuối thì viết thống nhất bằng i, trừ uy, như duy, tuy, quy…; thí dụ: kì dị, lí trí, mĩ vị. Chú ý: i hoặc y đứng một mình hoặc đứng đầu âm tiết vẫn viết theo thói quen cũ, thí dụ: ý nghĩa, y tế, ỉ eo, ầm ĩ, im, yêu”.

VIỆT NAM YÊU DẤU