STEVE JOBS, WALL STREET VÀ THẾ SỰ

Nguyễn Khoa Thái Anh

Life's but a walking shadow, a poor player

That struts and frets his hour upon the stage

And then is heard no more.

It is a tale, told by an idiot

Full of sounds and fury

Signifying nothing

MacBeth

(Shakespeare)

Hơn ba tháng tê dại, cạn cụt ý tưởng nhưng cũng chẳng buồn tìm nguyên do hay cớ sự – dù qua lâm lý học – vì sao mình lại sa đà vào cơn mê dại, chán nản, hay tìm cách xa lánh thế sự này? Nhiều người hỏi tôi sao không thấy viết lách gì nữa, có bạn ranh mãnh hơn, chế giễu: "Hay cuộc sống của TA dạo này có nghĩa lý hơn, tìm được ý trung nhân rồi?" Ai lại huỵch toẹt như thế!

CHÓ SỦA, SÁNG ĐÈN VÀ ĐẠO CHÍCH

Phan Hồng Giang

  

  Các nhà xã hội học thường có thói quen nghề nghiệp là bày vẽ ra các cuộc điều tra thăm dò ý kiến người dân về đủ các loại vấn đề, - từ chuyện to như "Bạn muốn thấy ai trong vai ông chủ Nhà trắng?", "Theo bạn, ai là người phụ nữ quyền lực nhất thế giới?" cho đến những chuyện khá tầm phào như "Theo anh (hay chị), loại dầu gội đầu nào kể sau đây giúp tóc bạn sạch gầu, suôn mượt, óng ả?" v.v và v.v...

Thế rồi tôi vẫn phải đôi chút vị nể trí tưởng tượng khá dư thừa của một nhà xã hội học ở tít bên bang Texas xa xôi từ mấy chục năm trước đã hạ cố tìm đến phỏng vấn loại người gần như bị lãng quên là vài trăm vị đạo chích đang thụ án trong các nhà tù của bang với câu hỏi không úp mở: "Trước đây, trong những lần đi ăn trộm, ông (hay bà) đã sợ nhất cái gì?". Và kết quả điều tra thật thú vị: hơn 95% số đạo chích được hỏi thành thực cho biết bọn họ sợ nhất là tiếng chó sủa khi phát hiện có trộm và có đèn sáng quanh ngôi nhà mục tiêu.

PGS.TS TRẦN NGỌC VƯƠNG: LÀM QUAN RỒI LÀ KHÔNG "THÈM" HỌC

- Là người đã nhiều năm nghiên cứu về văn hoá Việt Nam, PGS.TS Trần Ngọc Vương có những lý giải rất sâu sắc về sự  khủng hoảng các giá trị văn hoá, đạo đức cũng như thẳng thắn đưa ra những nguyên nhân của thực trạng này.

Có nhiều chuyện không ổn

Nhiều người cho rằng các giá trị đạo đức, văn hoá của ta đang bị đảo lộn?

Tôi nghĩ chúng ta phải thừa nhận một thực tế là xã hội đang khủng hoảng về các giá trị và có rất nhiều hệ giá trị đang bị lộ ra các bất cập. Chưa nói về "phần cứng", mà ngay những cái có tính chất ứng xử của cá nhân trong đời thường thôi, nghĩa là đạo đức và văn hoá thể hiện ra trong hành vi của đời sống hằng ngày, thì cũng phải thừa nhận là đang có nhiều chuyện không ổn.

Ông muốn nói tới tính vị kỷ, cá nhân?

Có những thời gian người ta được (hay phải nói là bị) dopping bằng lý tưởng, thậm chí bằng những ảo tưởng, sáo ngữ. Nhưng ngày nay, dường như không ai còn có  thể: Vui vẻ chết như cày xong thửa ruộng, lòng nhẹ khoẻ anh dân quê sung sướng, ngả mình trên liếp cỏ ngủ ngon lành. Không còn tâm lý đó nữa. Không phải vì người ta kém cỏi mà là vì cái nhiệm vụ ấy, giai đoạn ấy, tâm thế ấy nó qua rồi, không lặp lại được nữa. Cái mà người ta quan tâm nhất là: Bao giờ thì tôi ổn? Bao giờ thì tôi đủ tiền để mua nhà, lập gia đình, nuôi con, nuôi được bố mẹ già... Trong thời chiến những câu hỏi kiểu đó không đặt ra một cách ráo riết, nhưng trong thời bình, loại câu hỏi này đặt ra trực diện và ráo riết đấy.

LỜI CHÀO BÀ MERKEL

Từ lâu đã ngưỡng mộ bà. Bà là một nữ Thủ tướng tuyệt vời! Nước Đức là nước duy nhất không bị ảnh hưởng của suy thoái thế giới khi bà lãnh đạo. Nước Đức là nước đầu tiên triệt thoái năng lương hạt nhân vì môi trường sinh thái và vì ý nguyện của dân. Tôi mong dân tộc tôi có những lãnh đạo như bà.

KÉN NGƯỜI TÀI NĂNG HAY CHỌN KẺ KHÔN VẶT?

Nhà thơ Vũ Quần Phương suy tư: “Nước ta bây giờ hơn 80 triệu dân, người tài tan đều vào khối đông đảo ấy, phải có chính sách nào để cả khối đông đảo đó được đặt trong vòng  chọn lựa. Trong chiến tranh Đảng đã tin cậy trao cho mọi người dân khẩu súng để chiến đấu, nay hoà bình vẫn cần sự tin cậy đó khi trao công tác. Bất cứ một cơ chế nào, ở lĩnh vực nào hạn chế sự tham gia bình đẳng của các tài năng đều gây thiệt hại, không chỉ là thiệt hại cho người tài mà chủ yếu là thiệt cho đất nước. Nhân dân mới chính là người phải trả phí tổn cho thiệt hại đó.  Người tài không được trọng dụng thì người ta sẽ không phấn đấu để thành tài. Mà lại phấn đấu cho cái được trọng dụng, thí dụ bằng cấp, thần thế... Số người có thực học trong giới gọi là trí thức bây giờ không nhiều đâu. Người ta làm mọi thứ, trừ học hành, để tiến thân”
-------------------

VŨ QUẦN PHƯƠNG
      
Hiện nay trong guồng máy quản lý xã hội  của chúng ta có nhiều chỗ bất cập. Cán bộ đông mà công việc ứ, nhiều sai lầm chậm được sửa chữa... Nhiều mặt công tác không đáp ứng được yêu cầu, dẫn đến sự xuống cấp xã hội, làm nẩy sinh những hiện tượng hủ bại đáng kinh sợ. Có rất nhiều nguyên nhân. Nhưng chủ yếu là thiếu người có tài năng, biết tháo gỡ, xoay chuyển được tình thế. Công tác cán bộ,  tiêu chí,  phương thức kén người tài rõ ràng có những điều cần được xem lại.

KÍNH THƯA... AI?!

Nguyễn Hữu Vinh

Trong phiên họp cuối cùng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 11, các vị đại biểu đã bất ngờ thảo luận khá công phu về chuyện có nên có câu “Kính thưa…” hết thảy các vị lãnh đạo trong mỗi cuộc họp. Chuyện có vẻ như nhỏ nhặt, nhưng quả tình lại là rất lớn, vì đã có rất nhiều sự kiện, hiện tượng ít nhiều có liên quan tới cái “kính thưa” này, những thứ “tàn dư phong kiến” đeo bám dai dẳng, xin được nêu ra ở đây để bạn đọc suy ngẫm:

BẢN LĨNH

Hồ Như Hiển

Trong đời dạy học, hầu như ông thầy nào cũng gặp tình huống: Một hôm nào đó, ông thầy nhận được mẩu giấy ghi câu hỏi của học trò lớp mình đang dạy mà không biết là của học trò nào. Tất nhiên, đó là một câu hỏi khó.

Ông thầy sẽ có các phương án sau để ứng xử.

Phương án 1. Coi như không nhận được câu hỏi đó và lờ tịt đi.

Phương án 2. Dùng quyền lực của ông thầy, "truy" xem học sinh nào dám "cả gan" hỏi vấn đề rất hóc búa đối với thầy. Rồi mạt sát, trù dập học sinh đó, học sinh khác thấy vậy không bao giờ dám "trêu" thầy nữa.

Phương án 3. Không cần biết học trò nào hỏi, dành thời gian nghiên cứu câu hỏi sau đó trả lời trước lớp. Cái gì biết thì nói là biết, cái gì không biết thì nói rõ là vượt quá khả năng của thầy.

Không đi Tết sếp bị coi là… dở hơi

 – “Tết sếp” là đề tài nóng mỗi dịp Xuân về, nhưng lại “nhạy cảm” nên thường chỉ được bàn tán râm ran trong nội bộ nhân viên cơ quan. Nhiều người (chủ yếu là công chức làm việc trong các cơ quan Nhà nước) đã chia sẻ về những câu chuyện “bi hài” xung quanh việc đi Tết sếp. Có người không đi Tết sếp bị cả cơ quan gán cho các cụm từ: “dở hơi, kỳ quặc, khinh người”.
 

Bị quy kết là người “kỳ quặc”

Đã từng làm việc trong một cơ quan tư nhân và nay đang làm việc cho một cơ quan “đặc Nhà nước”, chị Xuân mô tả một khác biệt điển hình giữa 2 cơ quan này nằm ở chuyện đi Tết sếp.

Chung quanh một chữ... "quyền"

Trần Huy Thuận

Quyền có loại do tự nhiên mà có, Trời sinh ra đã có, cho dù người đó là người như thế nào, dòng dõi ra sao, sinh sống ở đâu và làm việc như thế nào – đó là QUYỀN CON NGƯỜI, bao gồm những Quyền rất cụ thể như quyền bình đẳng, quyền tự do, quyền được học hành, quyền được sống, quyền được chăm sóc y tế... Khi một người đến tuổi Công dân thì có thêm Quyền Công dân, Quyền Làm chủ Đất nước. Xã hội, nhà nước, tổ chức chính trị... đều có trách nhiệm tôn trọng và phát huy quyền này. Trình độ văn minh, dân chủ của một quốc gia được đánh giá bằng mức độ thực thi loại quyền tự nhiên này. Chế độ Phong kiến còn biết LẤY DÂN LÀM GỐC, không lý gì con người trong xã hội hiện đại, Người Dân lại không được thực thi QUYỀN DÂN CHỦ.

Tâm sáng, mặt sáng

Sáu Nghệ

Thời đại thông tin kỹ thuật số, người bình thường cũng được chứng kiến nhiều sự kiện trước đây như trong mơ. Đó là các cuộc họp quan trọng, diễn đàn toàn cầu, thấy rõ cử chỉ của các quan chức lắm khi “chân tơ kẽ tóc”. Nhưng qua đó lại thêm suy tư, trăn trở, bởi thấy được không phải mọi thứ tốt đẹp như hằng tưởng. Rất nhiều khi thấy có vị tai to mặt lớn cười mà nét mặt không hề rạng rỡ, sáng sủa lên chút nào, chỉ thấy tối tăm, nhăn nhở và những người đứng xung quanh vị đó cũng vậy. Họ cười chỉ là hở môi lòi răng mà thôi. Tôi đã làm một bài có thể gọi là thơ hoặc văn xuôi có vần, xin trình vài câu ra đây: