ĐÀM ĐẠO CHUYỆN GIẢNG DẠY Ở BẬC ĐẠI HỌC

Nguồn: GS Nguyễn Văn Tuấn

Dưới đây là một bài trả lời phỏng vấn do phóng viên Lê Ngọc Sơn của báo Sinh viên Việt Nam thực hiện. Cuộc trao đổi xoay quanh chuyện giảng dạy, thế nào là một giảng viên tốt, thế nào là một đại học tốt, v.v. Toàn những vấn đề lớn. Tôi (GS Nguyễn Văn Tuấn - Hồ Như Hiển) dĩ nhiên chỉ phát biểu vài ý kiến cá nhân thôi. Bài đã đăng trên báo giấy mấy ngày qua, và sẽ đăng trên mạng, nhưng tôi gửi lên đây những trao đổi chính để các bạn mua vui cũng được một vài trống canh.

Hệ miễn dịch của đại học

SVVN: Thưa GS, là người giảng dạy ở nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới, ngoài chuyện vinh quang, GS thấy sự “khắc nghiệt” của nghề giảng ở nước ngoài như thế nào? 

NVT: Khắc nghiệt thì tôi không chắc, nhưng áp lực thì chắc chắn có. Áp lực để có một bài giảng tốt, đem lại nhiều thông tin mới hoặc có ích cho học viên. Áp lực để trình bày bài giảng một cách trôi chảy, từ cấu trúc nội dung đến phong cách và môi trường chung quanh. Cá nhân tôi lúc nào cũng cố gắng có cái gì mới trong một bài giảng. Cùng là một bài giảng về một chủ đề ở hai nơi, tôi lúc nào cũng có thêm vài điểm khác biệt giữa 2 nơi. Lúc nào tôi cũng cố gắng có cái gì mới trong bài giảng. Đã nhận lời giảng thì phải có cái gì mới để nói; còn không có thì không nhận lời. Những chuẩn mực đó do tôi tự đặt ra và có thể nói là mình tự mình làm khổ mình. Nhưng tôi quan tâm đến học viên hơn là quan tâm đến cá nhân tôi. Tôi biết nhiều người khác cũng như thế, tức là đặt ra những chuẩn mực để vươn tới trong việc truyền đạt kiến thức.

NGHỆ THUẬT GIẢNG DẠY

Mortimer J. Adler, Ph.D.

Socrates đã đưa ra một nhận định sâu sắc và căn bản về bản chất của giảng dạy khi so sánh nghệ thuật giảng dạy với nghề bà đỡ đã có từ lâu đời. Cũng giống như bà đỡ giúp cho bà mẹ sinh con, người thầy giúp cho tâm trí [của học sinh] tự tìm ra ý tưởng, kiến thức, và sự hiểu biết. Khái niệm cơ bản ở đây là: giảng dạy là một nghệ thuật có vai trò giúp đỡ khiêm tốn mà thôi. Người thầy không sản xuất ra kiến thức hay nhồi nhét những tư tưởng vào tâm trí trống rỗng và thụ động của học sinh. Chính người học, chứ không phải người dạy, mới là người sản xuất đóng vai chính trong sự sản xuất kiến thức và ý tưởng.

Người xưa đã phân biệt những kỹ năng của y sĩ và nông gia với kỹ năng của người thợ đóng giày hay thợ xây nhà. Aristotle gọi nghề thuốc và nghề nông là những nghệ thuật hợp tác, bởi vì những nghề này phụ với thiên nhiên để đạt đến những kết quả mà thiên nhiên có thể tạo ra. Giày dép và nhà cửa không thể thành hình được nếu không có bàn tay của con người; nhưng cơ thể con người vẫn đạt được sự khỏe mạnh mà không cần đến y sĩ, cây cỏ và thú vật vẫn lớn được mà không cần có bàn tay của nông gia. Tay nghề của y sĩ và của nông gia chỉ giúp cho sức khỏe và sự tăng trưởng được chắc chắn và đều đặn mà thôi.

TOÁN ĐẠI SỐ VÀ HIP - HOP

Nam Đan

Bạn đang xem một trận bóng hay một đoạn phim, bạn muốn đứng lên đi toilet, nhưng lại cố nín vì trận đấu hoặc bộ phim đó đang quá gay cấn, hấp dẫn. Bởi có khi trong lúc ta đang ở trong toilet, thì nhân vật Kiều Phong có thể bị Mộ Dung Phục hạ thủ, hoặc Văn Quyến có thể ghi bàn vào lưới Hàn Quốc. Một bộ phim hay một trận đấu như thế, tôi cho là thành công. Có hấp dẫn nghĩa là đã có hiệu quả.